Postępy i opóźnienia w procesie dążenia do zakończenia przełowienia w UE

Wobec coraz bliższego terminu na wyeliminowanie nadmiernych połowów, rok 2018 może mieć kluczowe znaczenie dla kwestii zrównoważonego rybołówstwa

Postępy i opóźnienia w procesie dążenia do zakończenia przełowienia w UE
overfishing in Europe
Witlinki (Merlangius merlangus), niewielkie ryby spokrewnione z dorszem, przetrzymywane w ładowni trawlera przed wyładunkiem. Niedawne postępy w dostosowywaniu unijnych limitów połowowych do zaleceń naukowych stwarzają nadzieję na zakończenie problemu przełowienia zgodnie z wyznaczonym terminem w 2020 r.
Monty Rakusen/Getty Images

W trakcie niedawnej konferencji Pew unijny komisarz ds. środowiska, gospodarki morskiej i rybołówstwa, Karmenu Vella, przedstawił silne argumenty przemawiające za zrównoważonymi połowami. W swoim przemówieniu końcowym podkreślił, że „zakończenie przełowienia ma sens środowiskowy, społeczny, a nawet ekonomiczny” i zakończył je stwierdzeniem, że „tu nie chodzi o to, czy stać nas na podjęcie działań, gdyż na pewno nas nie stać na bezczynność”. 

Nadanie tej sprawie pilnego charakteru jest bardzo wskazane i powinno być podstawą stanowiska Komisji Europejskiej, która właśnie przygotowuje się do przedstawienia propozycji przyszłorocznych limitów połowowych. Proces ten rozpoczyna się publikacją komunikatu Komisji w sprawie uprawnień do połowów latem każdego roku. Jak wspomnieliśmy w naszej analizie z lutego, ministrowie Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa, ustalając limity na 2018 r., poczynili znaczne postępy w zakresie zgodności z zaleceniami naukowców. Po raz pierwszy od czasu reformy wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) w 2013 r. Rada ustaliła większość limitów zgodnie z rekomendacjami naukowymi po trwających ponad dwa dni i dwie noce negocjacjach, podczas których Komisarz Vella przypomniał ministrom o ich zobowiązaniach w ramach WPRyb.

Pomimo tych postępów aż 44% limitów ustalonych przez Radę na 2018 r. ma poziom wyższy niż zalecany naukowo, a przedstawione uzasadnienia takiego stanu rzeczy są nader skąpe. W swoim ostatnim raporcie na temat realizacji WPRyb Komisja również dostrzegła, że zjawisko przełowienia się utrzymuje. W roku 2016, ostatnim, którego raport dotyczył, poziom połowów był zbyt wysoki w przypadku co najmniej 41% stad. Ponieważ do terminu zakończenia przełowienia na wodach UE wyznaczonego w ramach WPRyb na 2020 r. pozostały tylko dwa lata, ministrowie rybołówstwa mają przed sobą wiele pracy.

Tym niemniej coraz szybsze postępy w podejmowaniu decyzji dają powody do optymizmu. Sam Komisarz Vella stwierdził, że ministrowie rybołówstwa, w których mocy leży zakończenie przełowienia, coraz lepiej rozumieją, że jest to konieczne. Czy to oznacza, że wypłynęliśmy na spokojne wody?

To się dopiero okaże. Bieżący rok będzie przełomowy dla zarządzania rybołówstwem w UE: Komisarz Vella po raz ostatni w swej kadencji weźmie udział w ustalaniu limitów połowowych, w trakcie listopadowego posiedzenia Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa zostaną ustalone limity połowowe dla stad głębinowych na lata 2019 i 2020 (termin zakończenia przełowienia), a ponadto prawodawcy unijni muszą uchwalić ostateczne rozwiązania wprowadzające obowiązek wyładunku w ramach WPRyb.

Niedawno opublikowany raport wskazuje, że postępy na drodze do zrównoważonego rybołówstwa są bardzo zróżnicowane regionalnie. Na przykład przełowienie na Morzu Śródziemnym jest znacznie poważniejsze niż na północno-wschodnim Atlantyku. W niektórych obszarach na północy Europy ustalone limity połowowe są bardziej zbliżone do zaleceń naukowych niż w innych. Mamy nadzieję, że decyzje podjęte w 2018 r. zmniejszą te dysproporcje i dostosują całościową gospodarkę łowiskami w UE do zaleceń.

Aby zagwarantować, że każdy obszar spełni wymogi WPRyb, powstają wieloletnie plany dla poszczególnych regionów. Jednak plany uzgodnione do tej pory w odniesieniu do Morza Bałtyckiego i Morza Północnego, a także ostatnia propozycja Komisji dotycząca akwenów zachodnich nie spełniają tego ambitnego założenia. Przyczyną są niespójne cele, które w wielu przypadkach pozwalają na połowy powyżej prawnie obowiązujących górnych pułapów , uniemożliwiając tym samym realizację celów WPRyb. Plany te mogą również powodować dezorientację wśród naukowców, ponieważ decydenci jednocześnie zwracają się do instytucji naukowych o ocenę postępów na podstawie jednego wskaźnika oraz o opiniowanie limitów połowowych w oparciu o inny wskaźnik.

To systemowe osłabienie ambitnych założeń reform z 2013 r. jest niepokojące i zwiększa potrzebę przejrzystości w działaniach decydentów w tym roku, aby móc stwierdzić, czy ich decyzje — w połączeniu z zaleceniami naukowymi — faktycznie przyczynią się do osiągnięcia celów polityki UE. Kwestia przełowienia staje się pilniejsza niż kiedykolwiek, a tegoroczne decyzje mają kluczowe znaczenie dla możliwości dotrzymania przez UE terminu wyznaczonego na 2020 r. Będziemy uważnie śledzić wyniki październikowego, listopadowego i grudniowego posiedzenia Rady ds. Rybołówstwa i apelujemy do ministrów o przestrzeganie zaleceń naukowych, tak aby UE mogła wkrótce czerpać korzyści środowiskowe, społeczne i ekonomiczne związane z zakończeniem przełowienia.

Andrew Clayton kieruje działaniami The Pew Charitable Trusts, których celem jest zakończenie problemu przełowienia w północno-zachodniej Europie.

Event

Countdown to 2020: How Far Has the EU Come in Ending Overfishing?

Quick View
Event

On Wednesday, 21 February 2018, The Pew Charitable Trusts hosted an all-day conference, “Countdown to 2020: How Far Has the EU Come in Ending Overfishing?” in Brussels. 

Issue Brief

UE musi przyspieszyć działania, aby zakończyć przełowienie do 2020 roku

Quick View
Issue Brief

W 2013 roku Unia Europejska przyjęła długofalowy program reform wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb), których nadrzędnym celem była odbudowa populacji stad ryb w wodach europejskich. Nowa WPRyb nakłada na kraje członkowskie obowiązek zakończenia przełowienia w miarę możliwości do 2015, a najpóźniej do 2020 roku, co ma doprowadzić do odtworzenia i utrzymania biomasy stad — czyli łącznej masy populacji ryb — powyżej zrównoważonych poziomów.

Fact Sheet

10 Powodów, dla Których Powinniśmy Zakończyć Przełowienie w Europie

Quick View
Fact Sheet

Podjęcie zalecanych działań przyniosłoby korzyści dla środowiska morskiego, jak również dla obywateli UE i dla rybaków Broszura IX 2016 Opis.